Gruff Feature

Ym mis Mai fe aethom ni, y darpar athrawon Cymraeg, yn ogystal â’r darpar athrawon ieithoedd modern ar ymweliad i Wlad y Basg er mwyn gallu cymharu eu system addysg nhw gyda’n un ni yma yng Nghymru.

Cawsom ni’r cyfle i ymweld â thri o sefydliadau gwahanol – academi/coleg, ysgol a chanolfan addysg. Roedd hi’n hynod ddiddorol gallu gweld sut yr oedden nhw’n mynd ati i gynnwys Basgeg, sydd yn iaith leiafrifol o fewn cyd-destun Sbaen fel gwlad, o fewn eu cwricwlwm cyffredinol.

Yn Immakulada Ikastola, sef y ganolfan yr aethom ni iddi hi ar ein diwrnod cyntaf yn San Sebastian, fe gawsom ni gyflwyniad gan ddwy athrawes yn sôn am eu hagwedd tuag at addysg, gan ganolbwyntio ar sut yr oeddent yn mynd ati i ddysgu ieithoedd. Bwriad y ganolfan yw creu Basgwyr amlieithog drwy atgyfnerthu’r iaith Fasgeg a’i diwylliant, yn ogystal â datblygu eu gallu mewn iaith ychwanegol. Drwy ddatblygu dysgwyr hyderus a brwdfrydig, gobaith y ganolfan yw eu paratoi ar gyfer gyrfaoedd llwyddiannus ar draws Ewrop a’r byd.

Wrth ymweld â’r ysgol (Orioko Herri Ikastola) fe gawsom ni’r cyfle i arsylwi nifer o wersi gwahanol mewn grwpiau bach – ac felly cafodd ein grŵp drawsdoriad eang o brofiadau gwahanol. Bues i’n arsylwi dwy wers Gwyddorau Cymdeithasol – un ohonynt drwy gyfrwng y Saesneg, a’r llall mewn Basgeg.

Roedd y wers Saesneg yn sicr agoriad llygaid, ac roedd hi’n hynod ddiddorol cael gweld sut yr oeddent yn ymateb i drafodaethau ar destunau dwys iawn, a hynny’n eu trydedd iaith! Difyr iawn oedd cael gweld y  disgyblion yn newid rhwng Saesneg, Sbaeneg a Basgeg mor rhwydd, gan ddefnyddio pob iaith i safon uchel.

Ar ein diwrnod olaf fe aethom i ymweld â Ikastolen Elkartea, sef canolfan reoli’r rhwydwaith o ysgolion cyfrwng Basgeg. Yma fe gyflwynodd Inma, a fu’n ein tywys drwy’r canolfannau gwahanol dros y dyddiau blaenorol, wybodaeth am y system addysg Fasgeg, gan ffocysu ar Brosiect Iaith Amlieithog Ikastolas.

Yn sicr, roedd yr holl brofiad yn gyfle gwych i gymharu ein systemau addysg ni gyda gwlad arall sydd wedi wynebu problemau tebyg. Roedd hi’n hynod ddiddorol gallu clywed hanesion am sut wnaeth athrawon weithio i gadw’r iaith yn fyw yn erbyn gormes Franco yn y 60au a’r 70au, a chymharu’r frwydr i gadw’r iaith yn fyw gyda’m brwydr ni yma yng Nghymru.

Rhaid diolch i Gina, Ashley, a Craig – nid yn unig am gydlynu’r trip, ond am eu holl waith caled drwy gydol y flwyddyn ddiwethaf. Trip i gofio i orffen blwyddyn i’w chofio!